Theo tôi quan sát, vấn đề nhức nhối nhất với ống nước dân dụng hiện nay không nằm ở công nghệ vật liệu (PPR, PEX, HDPE giờ đều đã rất tốt), mà nằm ở ba điểm này:
1. Hàng giả, hàng nhái, hàng trôi nổi tràn lan
Đây có lẽ là vấn đề lớn nhất. Ống PPR, PVC "nhái" các thương hiệu lớn, in thông số PN sai lệch so với thực tế, thành ống mỏng hơn tiêu chuẩn để giảm giá thành - về ngoại hình gần như không phân biệt được bằng mắt thường. Người tiêu dùng bình thường rất khó kiểm chứng, chỉ khi lắp xong nhiều năm mới lộ ra qua rò rỉ hoặc nứt vỡ.
2. Thi công sai kỹ thuật, thiếu kiểm soát chất lượng
Vật liệu tốt đến đâu cũng vô nghĩa nếu thợ hàn/dán sai kỹ thuật (như các video hàn PPR bị rò mình viết ở trên). Ở Việt Nam, phần lớn công trình dân dụng không có giám sát kỹ thuật chuyên nghiệp cho hạng mục điện nước - khác hẳn với kết cấu hay hoàn thiện, đây thường là hạng mục bị "khoán trắng" cho thợ.
3. Hệ thống ống cũ ẩn trong tường/nền - "bom nổ chậm" không ai kiểm tra
Nhà xây 15-20 năm trở lên thường không ai chủ động kiểm tra lại đường ống âm tường/âm sàn cho đến khi xảy ra sự cố (thấm, ngập, nứt trần). Không giống điện có thể đo dễ dàng, ống nước hỏng thường "âm thầm" rất lâu trước khi phát hiện được.
Ngoài ra còn hai vấn đề đang được bàn nhiều trong ngành nhưng ít người dùng cuối để ý:
- Vi nhựa (microplastics) từ ống nhựa lão hoá theo thời gian, ảnh hưởng tới chất lượng nước - vẫn đang là chủ đề nghiên cứu chưa có kết luận thống nhất.
- Thiếu quy chuẩn thống nhất & hậu kiểm - nhiều tiêu chuẩn TCVN cho ống nhựa đã cũ, việc hậu kiểm sản phẩm lưu hành trên thị trường còn lỏng lẻo.