1. Phân loại pin
a) Phân loại pin theo khả năng sử dụng
Pin dùng một lần (pin sơ cấp, pin thường): Dùng hết là bỏ đi.
- Pin kẽm - carbon (Pin than): Giá rẻ, dung lượng thấp, dùng cho thiết bị ít tốn điện như đồng hồ treo tường, điều khiển từ xa.
- Pin kiềm (Alkaline): Dung lượng cao hơn pin than, bền hơn, ít bị rò rỉ nước, dùng cho đồ chơi, chuột không dây, máy đo huyết áp.
- Pin Lithium dùng một lần: Cung cấp năng lượng rất cao, tuổi thọ dài, dùng cho máy ảnh hoặc thiết bị chuyên dụng.
Pin sạc (pin thứ cấp, pin dùng nhiều lần): có thể sạc lại và dùng nhiều lần.
- Pin NiMH / NiCd: Thường gặp ở dạng pin AA hoặc AAA sạc được, dùng cho micro, đồ chơi, máy ảnh.
- Pin Li-ion / Li-Po: Mật độ năng lượng cao, trọng lượng nhẹ, dùng trong điện thoại, laptop, sạc dự phòng và các cell pin sạc như mã 18650
- Và một số loại khác
b) Phân loại pin theo kích thước
- Pin 4A (AAAA): Pin khô tiêu chuẩn có hình trụ, kích thước chỉ khoảng 8.3 x 42.5mm, dùng một lần với điện áp 1.5V. Ít phổ biến hơn và thường không thể lắp thay thế cho các khay pin thông thường. Dùng cho công nghệ dạng bút hoặc đồ điện tử mini.
- Pin tiểu (AA): Kích thước khoảng 14.5 x 50.5mm, dùng cho chuột máy tính, đồng hồ, điều khiển, micro.
- Pin đũa (AAA): Kích thước nhỏ hơn (10.5 x 44.5mm), chuyên dùng cho remote TV, điều khiển máy lạnh.
- Pin trung (C) và Pin đại (D): Kích thước lớn, hình trụ, dung lượng lớn, dùng cho đèn pin cỡ lớn hoặc thiết bị công suất cao.
- Pin cúc áo (Đồng xu): Nhỏ, dẹt tròn, dùng cho chìa khóa thông minh ô tô, máy tính bỏ túi, đồng hồ đeo tay.
- Pin vuông (9V): Hình khối chữ nhật, dùng cho micro không dây hoặc thiết bị cầm tay đặc thù.
2. Các loại pin sạc
(1) Pin chì axit
- Còn gọi là ắc quy. Điện áp 2-2.1V/cell. Phổ biến nhất là loại 12V (gồm 6 cell mắc nối tiếp).
- Tuổi thọ: 3-5 năm (hay 200-500 chu kỳ sạc xả).
- Được sử dụng rộng rãi ở nhiều ngành nhờ chi phí thấp và ổn định.
- Nhà sản xuất hàng đầu: Clarios, Amaxpower (Trung Quốc), Vision Group (Trung Quốc). Ở Việt Nam, PINACO đứng đầu.
(2) Pin NiMH (Nickel-Metal Hydride)
- Phổ biến cho pin AA/AAA/C/D/9V.
- Điện áp 1,2V.
- Tuổi thọ: 500-1.000 lần sạc.
- Dùng cho micro, đồ chơi, chuột máy tính, điều khiển và máy ảnh.
- Các nhà cung cấp uy tín: Panasonic, Eneloop và Energizer.
(3) Pin NiCd (Nickel-Cadmium)
- Dùng trong công nghiệp.
- Dòng pin cũ, ít dùng cho gia đình nay chỉ còn xuất hiện ở một số máy khoan đời cũ hoặc bộ đàm chuyên dụng.
- Pin dễ bị hiệu ứng nhớ (chai pin nếu chưa cạn hẳn mà đã sạc) và chứa chất độc hại cadmium.
(4) Pin Lithium-ion
- Phổ biến cho đồ điện tử và dụng cụ.
- Có mật độ năng lượng cao, điện áp thường từ 3.6V - 3.7V trở lên.
- Dạng phổ biến là các viên pin rời như 18650, 14500, hoặc dùng trong laptop, điện thoại, đèn pin công suất cao, quạt sạc. Loại này thường cần mạch bảo vệ và bộ sạc chuyên dụng. Dùng cho xe máy, ô tô thì cần thiết kế riêng.
- Nhà sản xuất hàng đầu: CATL (Trung Quốc), BYD (Trung Quốc), LG (Hàn Quốc), Panasonic (Nhật), Samsung (Hàn Quốc), CALB (Trung Quốc).
Pin Lithium ion cho ô tô điện
(5) Pin LiFePO4 (Lithium Iron Photsphate)
- Cho lưu trữ năng lượng mặt trời.
- Điện áp 3.2V - 3.3V.
- Mật độ năng lượng: Thấp (Pin nặng và cồng kềnh hơn).
- Tuổi thọ: 2.000-6.000 lần sạc. Tối ưu cho độ bền từ 10 năm trở lên.
- Cực kỳ an toàn (độ an toàn chống cháy nổ cao).
- Hình dạng: khối cứng dạng trụ (32650) hoặc hộp vuông.
- Nhà sản xuất hàng đầu: CATL (Trung Quốc), BYD (Trung Quốc), EVE Energy (Trung Quốc), Gotion High-tech (Trung Quốc), CALB (Trung Quốc), Pylontech (Trung Quốc).
(6) Pin NiZn (Nickel-Zinc)
- Dùng cho pin AA/AAA điện áp cao.
- Điện áp 1.6V/cell
- Tuổi thọ: 200-500 lần sạc xả.
- Dùng cho thiết bị điện tử tiêu dùng như đèn pin, đồ chơi điện tử, thiết bị y tế cầm tay, UPS.
- Nhà sản xuất hàng đầu: ZincFive, FDK (Nhật Bản), Æsir Technologies (Mỹ).
(7) Pin Sodium-Ion (Natri ion)
- Điện áp: 3-3.3V/cell
- Tuổi thọ: 3.000-hơn 10.000 lần sạc xả (rất cao)
- Dùng cho xe điện, xe máy điện, xe tải điện cỡ nhỏ, hệ thống lưu trữ năng lượng tái tạo (mặt trời, gió...), trạm điện dự phòng (UPS) và nguồn điện khẩn cấp.
- Nhà sản xuất hàng đầu: CATL (Trung Quốc), HiNa Battery (Trung Quốc), Faradion (Anh).
(8) Pin Flow (dung dịch điện phân lỏng)
- Điện áp 1.1-1.8V/cell
- Tuổi thọ: 20-30 năm (hay 20.000-30.000 chu kỳ sạc xả) - cực dài do dung dịch điện phân lỏng hầu như không bị suy hao theo thời gian.
- Dùng cho thiết bị lưu trữ dung lượng lớn (lưới điện quy mô lớn, trung tâm dữ liệu lớn), thời gian dài.
- Nhà sản xuất hàng đầu: Sumitomo Electric (Nhật Bản), Invinity Energy Systems (Anh), VRB Energy (Trung Quốc), ESS Tech (Mỹ).
(9) Pin Li-Po (Lithium-Polimer)
- Hình dạng: thường có thiết kế dạng túi mềm, dẹt, dễ uốn gọn.
- Điện áp cao (3.7V - 3.8V).
- Mật độ năng lượng: Rất cao (Lưu trữ nhiều điện trong viên pin nhỏ).
- Tuổi thọ: 500-1.000 lần sạc.
- Được dùng cho tai nghe Bluetooth, drone, thiết bị thông minh nhỏ gọn.
- Pin yêu cầu sạc đúng cách để tránh phồng rộp
- Nhà sản xuất hàng đầu: CATL (Trung Quốc), BYD (Trung Quốc), LG (Hàn Quốc), Panasonic (Nhật Bản), Samsung (Hàn Quốc).
